poradnik

Jazda bez prawa jazdy i uprawnień – jakich konsekwencji trzeba się spodziewać?

  • Monika Słupczyńska
  • Komunikacja

Jazda bez prawa jazdy i uprawnień – jakich konsekwencji trzeba się spodziewać?

Obowiązujące w Polsce przepisy wymagają od każdej osoby zasiadającej za kierownicą samochodu posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Jazda bez prawa jazdy oznacza wysoką karę. Z konsekwencjami muszą liczyć się też kierowcy, którzy nie okażą prawa jazdy w czasie kontroli.

Jazda bez prawa jazdy – jaka kara?

Aby otrzymać uprawnienia do kierowania pojazdami, trzeba zdać państwowy egzamin. Niestety, nie wszyscy o tym pamiętają – co roku w czasie rutynowych kontroli drogowych funkcjonariusze policji ujawniają przypadki osób prowadzących samochód bez posiadania prawa jazdy. Jazda bez uprawnień oznacza dla kierującego:

  • mandat w wysokości 500 zł – jeżeli sprawa trafi do sądu, grzywna może być wyższa i wynieść nawet do 5000 zł,

  • zakaz prowadzenia pojazdów – jeżeli sprawa trafi do sądu.

Jazda bez uprawnień może też oznaczać jeszcze poważniejsze konsekwencje, jeżeli osoba prowadząca pojazd spowoduje kolizję lub wypadek. Nawet jeżeli dla prowadzonego przez niego samochodu zostało wykupione ubezpieczenie OC, sprawca bez prawa jazdy musi liczyć się z tym, że będzie musiał zapłacić za wyrządzone osobom trzecim szkody z własnej kieszeni.

Zastanawiasz się, czy istnieje samochód, na który nie trzeba prawa jazdy? Aktualnie nie ma takich aut – z reguły wymagana jest kategoria B, choć dla mikrosamochodów wystarczy posiadanie kategorii AM.

Jazda bez uprawnień – kierowanie pojazdem innej kategorii bez uprawnień

Prowadzenie samochodu osobowego wymaga zdobycia prawa jazdy kategorii B. Kierowcy, którzy zdali egzamin na prawo jazdy kategorii B, mogą jeździć też motocyklami, przy czym ograniczeniem jest pojemność silnika do 125 cm3 i wymóg posiadania prawa jazdy od co najmniej 3 lat. Może się zdarzyć, że taki kierowca będzie prowadził motocykl o większej pojemności silnika. Wówczas naraża się on:

  • na mandat w wysokości 300 zł,

  • jeżeli sprawa trafi do sądu, na grzywnę – maksymalnie może ona wynieść 5000 zł.

Pojazd, który kierowca prowadził bez posiadania stosownych uprawnień, zostanie odholowany na parking na jego koszt. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy z kierowcą podróżuje osoba posiadająca uprawnienia do prowadzenia danego pojazdu.

Zatrzymanie lub cofnięcie uprawnień – jaka jest kara za jazdę bez prawa jazdy?

Odpowiedź na pytanie, czy można jeździć bez prawa jazdy, jest zawsze negatywna. Z tego względu na poważne konsekwencje narażają się kierowcy, którzy prowadzą samochód po zatrzymaniu prawa jazdy lub cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Kierowca, który zlekceważył fakt, że zostało mu zatrzymane prawo jazdy, naraża się na przedłużenie zakazu prowadzenia pojazdów do 6 miesięcy. Jeżeli w dalszym ciągu będzie on łamał przepisy, może spodziewać się, że uprawnienia do kierowania pojazdami zostaną mu odebrane – będzie musiał ponownie zdać egzamin.

Jeszcze surowiej traktowani są kierowcy, którzy zostali złapani na prowadzeniu pojazdu po cofnięciu uprawnień. Uprawnienia do kierowania pojazdem mogą zostać cofnięte:

  • przez sąd – gdy cofnięcie uprawnień zostało zastosowane jako środek karny, to wsiadając za kierownicę, kierowca naraża się na pozbawienie wolności do 2 lat,

  • za przekroczenie limitu punktów karnych – dalsze prowadzenie pojazdów oznacza karę grzywny i zakaz prowadzenia pojazdów do 3 lat.

Jako przestępstwo traktowane jest prowadzenie pojazdów po zakazie sądowym. Osoba, która się tego dopuści, może spodziewać się:

  • kary pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat,

  • zakazu prowadzenia pojazdów na 15 lat.

Wysokie kary za prowadzenie pojazdów bez uprawnień mają zniechęcać kierowców do łamania przepisów.

Jazda bez dokumentów – co grozi za jazdę bez prawa jazdy?

Zupełnie inaczej traktowani są kierowcy, którzy zapomną zabrać ze sobą dokumentu prawa jazdy. Jazda bez dokumentów jest wykroczeniem. Zgodnie z art. 95 Kodeksu wykroczeń kierowca, który prowadzi pojazd, nie mając przy sobie wymaganych dokumentów, podlega:

  • karze grzywny do 250 zł albo

  • karze nagany.

Mandat za brak prawa jazdy przy sobie już wkrótce będzie wspomnieniem. Od kilku lat Ministerstwo Infrastruktury wprowadza kolejne ułatwienia dla kierowców. Przykładowo od października 2018 r. nie muszą oni w czasie kontroli drogowej okazywać dowodu rejestracyjnego i polisy OC. Kolejnym krokiem jest zniesienie obowiązku posiadania przy sobie prawa jazdy. Od 5 grudnia 2020 r. jazda bez dokumentów nie będzie już wykroczeniem.

Monika Słupczyńska Monika Słupczyńska

Przeczytaj również

  • Monika Słupczyńska

Kupując auto z drugiej ręki, musisz odprowadzić podatek od kupna samochodu. Wyjaśniamy, ile trzeba zapłacić i jakich formalności należy dopełnić, żeby prawidłowo rozliczyć z fiskusem podatek od...

  • Monika Słupczyńska

Jeszcze do niedawna za brak dowodu rejestracyjnego podczas kontroli policyjnej groził mandat w wysokości 50 zł. Kara jednak już nie obowiązuje. Od 1 października 2018 roku kierowcy nie muszą już...

  • Monika Słupczyńska

Niezależnie od tego, czy użytkujesz nowy, czy też używany pojazd, możesz spotkać się z tym że pewnego dnia na desce rozdzielczej zaświecą się kontrolki samochodowe oznaczające awarię. Co...