poradnik

Odwrócona hipoteka – czym jest i kto może z niej skorzystać?

  • Monika Słupczyńska
  • Nieruchomości

Odwrócona hipoteka – czym jest i kto może z niej skorzystać?

Seniorzy z Europy Zachodniej już od dłuższego czasu mogą zapewnić sobie dodatkowe środki, korzystając z rozwiązania w postaci odwróconej hipoteki. Słyszałeś o odwróconej hipotece, ale nie do końca orientujesz się w sposobie jej działania? Spieszymy z pomocą – poniżej znajdziesz najważniejsze informacje o odwróconej hipotece.

 

Co to jest odwrócona hipoteka?

Jeżeli pobierasz skromną emeryturę lub rentę, ale jesteś właścicielem nieruchomości (np. domu czy mieszkania), możesz skorzystać z rozwiązania w postaci odwróconej hipoteki. Co to jest hipoteka odwrócona? To jedna z usług finansowych. Jej działanie jest następujące – zamieniasz mieszkanie (dom) na środki finansowe, które możesz spożytkować na dowolny cel, np. własne przyjemności.

Aby skorzystać z odwróconej hipoteki, musisz być właścicielem nieruchomości. Skorzystasz z tego rozwiązania też wówczas, gdy przysługuje ci spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub prawo użytkowania wieczystego.

W Polsce hipoteka odwróconazostała uregulowana ustawą z dnia 23 października 2014 r. o odwróconym kredycie hipotecznym. Jako senior zainteresowany skorzystaniem z tego produktu finansowego, możesz wybierać spośród dwóch modeli:

  • odwróconej hipoteki – to model kredytowy,
  • renty dożywotniej – to model sprzedażowy. 

Między hipoteką odwróconą a rentą dożywotniąistnieją spore różnice, które mogą decydować o atrakcyjności danego rozwiązania. Jeżeli chcesz pozyskać dodatkowe środki na swoje potrzeby, powinieneś poznać wady i zalety każdego z modeli.

 

Hipoteka odwrócona a renta dożywotnia

Jak wspomniano, odwrócona hipoteka dostępna jest w dwóch modelach. Pierwszy to odwrócona hipoteka, drugi to renta dożywotnia.

Jak działa odwrócona hipoteka?

Co to jest odwrócony kredyt hipoteczny? Odwrócona hipoteka, czyli model kredytowy, to umowa między bankiem a tobą – właścicielem nieruchomości. W umowie:

  • bank zobowiązuje się oddać do twojej dyspozycji ustaloną kwotę pieniędzy – wypłata może odbyć się jednorazowo lub w ratach, które będą wypłacane np. co miesiąc, ale niekoniecznie do twojej śmieci (to zależy od wartości nieruchomości),
  • ty – jako druga strona umowy – godzisz się na ustanowienie zabezpieczenia spłaty tej kwoty wraz z odsetkami i dodatkowymi kosztami (to hipoteka na nieruchomości).

Podpisując umowę odwróconej hipoteki, nie musisz opuszczać mieszkania czy domu – nieruchomość w dalszym ciągu będzie twoją własnością. Co się z nią stanie po twojej śmierci?

Jeżeli pozostawisz spadkobierców (np. dzieci, wnuki, dalszą rodzinę), to będą oni mieli dwie możliwości:

  • spłacić zadłużenie – wówczas przejmą prawo do nieruchomości; na spłatę zadłużenia będą mieć 12 miesięcy,
  • zrezygnować ze spłaty zadłużenia – mieszkanie przejmie bank, ale będzie on musiał rozliczyć się z twoimi spadkobiercami.

To, że korzystałeś z odwróconego kredytu hipotecznego, nie musi być dla twoich dzieci zaskoczeniem – wystarczy, że powiesz im o swoich planach.

Ustawa o odwróconym kredycie hipotecznym przewiduje, że bank nie może uzależniać zawarcia umowy od tego, czy skorzystasz z innych produktów dostępnych w jego ofercie. Dopuszczalne jest jednak uzależnienie podpisania umowy od nabycia przez ciebie ubezpieczenia nieruchomości od zdarzeń losowych.

Jak działa renta dożywotnia?

Na innych zasadach działa renta dożywotnia. Mimo że ma ona ten sam cel – finansowe wsparcie seniora – to różnice w konstrukcji produktu są znaczne. Jeżeli zdecydujesz się na rentę dożywotnią, to:

  • fundusz hipoteczny przejmie twoją nieruchomość – po podpisaniu umowy nie będziesz już właścicielem mieszkania czy domu, chociaż do śmierci będziesz mógł przebywać w nieruchomości (w akcie notarialnym znajdzie się wzmianka o dożywociu),
  • ty – jako senior, który zdecydował się na rentę dożywotnią – będziesz co miesiąc otrzymywał określoną kwotę środków (będą ci one wypłacane dożywotnio, niezależnie od tego, jak długo będziesz żyć).

W przypadku kredytu hipotecznego bank finansuje zakup wybranego przez ciebie mieszkania (domu), a ty płacisz za niego co miesiąc raty w ustalonej wysokości. Renta dożywotnia działa odwrotnie, czyli:

  • fundusz hipoteczny „kupuje” twoje mieszkanie lub dom,
  • za ten „zakup” płaci ci w postaci renty dożywotniej.

Co się stanie z nieruchomością po twojej śmierci? W tym przypadku zdecydujesz już za życia – jej właścicielem zostanie fundusz hipoteczny. Oznacza to, że twoi spadkobiercy (np. dzieci) nie będą mogli spłacić środków, które pobrałeś z funduszu.

Jeżeli skorzystasz z renty dożywotniej, przestaniesz być właścicielem nieruchomości. Oznacza to, że nie będziesz musiał płacić np. podatku od nieruchomości. Również ubezpieczenie mieszkania czy domu będzie po stronie funduszu hipotecznego. Dotychczas nie kupowałeś ubezpieczenia nieruchomości? Fundusz hipoteczny na pewno to zrobi.

Które banki oferują odwróconą hipotekę?

Niestety, aktualnie żaden bank nie oferuje odwróconej hipoteki. Dlaczego? Powodem jest niskie zainteresowanie tym produktem finansowym. Według specjalistów dopiero kolejne pokolenia mogą przekonać się do zamiany mieszkań czy domów na dodatkowe świadczenie pieniężne – w chwili obecnej przywiązanie do własności jest zbyt duże.

Interesuje cię odwrócony kredyt hipoteczny? PKO BP, Alior Bankczy mBank – żaden z banków nie przedstawi ci oferty. Możesz natomiast skorzystać z alternatywy, czyli renty dożywotniej.

Kto udziela rent dożywotnich? W tym przypadku nie są to banki, ale fundusze hipoteczne. Zadajesz sobie pytanie, w jakim stopniu bezpieczne jest skorzystanie z ich oferty? Wiele zależy od konstrukcji umowy. Przykładowo w akcie notarialnym fundusz hipoteczny może zabezpieczyć twoje interesy na wypadek, gdyby stał się niewypłacalny. Wówczas masz szansę nawet odzyskać mieszkanie.

Hipoteka odwrócona a renta dożywotnia – główne różnice

 

Odwrócona hipoteka

Renta dożywotnia

Kto jest właścicielem mieszkania?

Dotychczasowy właściciel nie traci prawa do mieszkania

Mieszkanie przechodzi na fundusz hipoteczny

Co się stanie z mieszkaniem po śmierci seniora?

Spadkobiercy mogą spłacić zadłużenie i tym samym odzyskać nieruchomość

Nieruchomość jest własnością funduszu hipotecznego, spadkobiercy nie mogą go odzyskać

Jak są wypłacane świadczenia?

Kwota może być wypłacona jednorazowo lub w ratach, a jej wysokość zależy od wartości nieruchomości

Wysokość renty dożywotniej zależy od wartości nieruchomości, a renta jest wypłacana dożywotnio

Kto wypłaca środki?

Bank

Fundusz hipoteczny

Jak zabezpieczona jest wypłata środków

Bezpieczeństwo zapewniają gwarancje bankowe; bank jest instytucją nadzorowaną

Zabezpieczenia mogą zostać zapisane w akcie notarialnym, np. dobrowolne poddanie się egzekucji

 

Odwrócona hipoteka – ile można dostać?

Trudno mówić o konkretnych kwotach. Wysokość środków zależy od kilku czynników: m.in. wartości nieruchomości i jej położenia oraz twojej płci i wieku. Jeden z funduszy hipotecznych kusi seniorów kwotą w wysokości nawet do 3000 zł miesięcznie. Tyle mogą otrzymać właściciele dużych mieszkań lub domów położonych w prestiżowych lokalizacjach.

Jeżeli rozważasz skorzystanie z renty dożywotniej, skontaktuj się bezpośrednio z jednym z funduszy hipotecznych i dopytaj o szczegóły. Pamiętaj też, aby dokładnie przemyśleć swoją decyzję – po podpisaniu umowy nie będziesz mógł zmienić zdania.

 

Monika Słupczyńska Monika Słupczyńska

Przeczytaj również

  • Patrycja Kowalewska

Z uwagi na pracę często zmieniasz miejsce zamieszkania? Inwestujesz w nieruchomości, które następnie wynajmujesz? Prędzej czy później będziesz musiał napisać wypowiedzenie umowy najmu....

  • Monika Słupczyńska

Instalacje gazowe są popularne wśród właścicieli nieruchomości, chociaż ich montaż wiąże się z ryzykiem. Jak zabezpieczyć się przed wybuchem gazu? Systematyczne przeglądy, zainstalowanie...

  • Monika Słupczyńska

Dostrzegasz korzyści płynące z posiadania polisy mieszkaniowej i dlatego zdecydowałeś się na jej zakup? Jeżeli ubezpieczenie będziesz kupować po raz pierwszy, to spotkasz się z terminem...