ikonka samochodu
Porównaj oferty OC/AC

Ubezpieczenie OC taniej nawet o 40%.

Sprawdź swoją cenę w 5 minut.

Kalkulator OC/AC

Zawieszenie samochodowe – zadania, budowa, rodzaje

Gdyby nie zawieszenie samochodowe podróżowanie po nierównych drogach byłoby niemal niemożliwe, a jeśli już to z bardzo małymi prędkościami. W zależności od przeznaczenia samochodu i okresu produkcji możemy znaleźć różne rodzaje zawieszenia w pojazdach. Podstawowy cel jest jednak jeden – poprawa komfortu w kabinie pasażerskiej.

Zawieszenie samochodowe – podstawowe zadania i sposób realizacji

Koło samochodowe poruszając się po nierównościach, przenosi drgania i wstrząsy na nadwozie pojazdu. To zjawisko jest ograniczane przez układ zawieszenia. Im lepiej będzie tłumić nierówności, tym większy będzie komfort podróżowania pasażerów.

Inną rolą zawieszenia jest zapewnienie bezpiecznych i przewidywalnych właściwości jezdnych. Zadaniem inżynierów podczas projektowania zawieszenia jest odnalezienie złotego środka, dzięki któremu samochód będzie się dobrze prowadził, a komfort podróżowania będzie zachowany.

Zadania zawieszenia są realizowane z wykorzystaniem wielu podzespołów, można je podzielić na dwie grupy:

  • elementy podatne, których zadaniem jest tłumienie nierówności;

  • elementy sztywne, dzięki którym możliwe jest zachowanie zakładanej geometrii.

Masa resorowana i nieresorowana – kluczowe znaczenie na komfort w samochodzie

W celu poznania zasady działania układu zawieszenia w samochodzie warto dowiedzieć się, czym jest masa resorowana i nieresorowana.

Tak, aby komfort w samochodzie był możliwie wysoki najlepiej byłoby jak najbardziej ograniczyć masę nieresorowaną. Składają się na nią wszystkie elementy w samochodzie, na które bezpośrednio oddziałują nierówności drogi, a więc takie, które znajdują się przed elementem sprężynującym. Głównym składnikiem masy nieresorowanej jest układ zawieszenia, a zatem im lżejsze zawieszenie, tym mniej pracy będzie musiało ono wykonać.

Wszelkie przemieszczenia, wstrząsy i drgania wynikające z nierówności drogi są bezpośrednio przenoszone na masę nieresorowaną, a dopiero ona poprzez elementy tłumiące przekazuje je do masy resorowanej, np. nadwozia samochodu. Im masa nieresorowana będzie większa, tym łatwiej będzie mogła oddziaływać na masę resorowaną, co wynika w uproszczeniu z trzeciej zasady dynamiki Newtona.

Rodzaje zawieszeń samochodowych

Zawieszenia samochodowe można podzielić na wiele grup. Podstawowy podział to zawieszenie:

  • sztywne/zależne,

  • niezależne,

  • półzależne.

Podział ten jest dokonany na podstawie sposobu połączenia kół jednej osi ze sobą. W zawieszeniu zależnym koła osi są połączone ze sobą na sztywno, w układzie niezależnym koła nie są połączone ze sobą, a w półzależnym wariancie koła są ze sobą połączone, jednak mają możliwość względnie niezależnego ruchu względem siebie.

Zawieszenie sztywne – budowa

Zawieszenie zależne składa się zazwyczaj ze sztywnej osi łączącej koła, która jest połączona z nadwoziem za pomocą elementów sprężynujących, którymi najczęściej są resory piórowe. Gdy w zawieszeniu zależnym stosuje się sprężyny, konieczne są dodatkowo drążki reakcyjne, które kompensują niezdolność sprężyn do przenoszenia obciążeń wzdłużnych i poprzecznych.

Zawieszenie zależne jest stosowane najczęściej w pojazdach ciężarowych, a w samochodach osobowych było wykorzystywane w tylnym zawieszeniu pojazdów tylnonapędowych (np. Polonez). Takie zawieszenie nie zapewnia wysokiego komfortu podróżowania oraz charakteryzuje się gorszymi właściwościami jezdnymi. Dzieje się tak głównie dlatego, że koła są połączone ze sobą i ruch jednej strony osi wpływa również na zachowanie drugiej strony. Jest ono z kolei bardzo prostym i tanim rozwiązaniem, zapewniającym dużą trwałość i odporność na duże obciążenia.

Zawieszenie niezależne

Zawieszenie niezależne różni się od poprzedniego sposobem połączenia kół z nadwoziem. Tutaj każde koło jest łączone oddzielnie z nadwoziem, bez wspólnych elementów dla kół tej samej osi (jedynym wyjątkiem jest stabilizator samochodowy). Dzięki temu obniżona jest masa nieresorowana z uwagi na wykluczenie z niej ciężkiego elementu sztywnego – osi.

Zawieszenie niezależne można dodatkowo podzielić na kilka grup. Najpopularniejszymi zawieszeniami niezależnymi są:

  • kolumnowe,

  • wielowahaczowe,

  • z dwoma lub jednym wahaczem poprzecznym.

Budowa zawieszenia przedniego samochodów osobowych najczęściej jest niezależną konstrukcją z kolumną McPhersona. W tym rozwiązaniu występuje jeden wahacz poprzeczny na stronę, który jest połączony z nadwoziem i zwrotnicą. Za pomocą zwrotnicy połączone są 3 kluczowe elementy zawieszenia: wahacz, piasta z kołem oraz kolumna ze sprężyną i amortyzatorem.

Takie rozwiązanie daje następujące zalety:

  • niski koszt produkcji i prosta konstrukcja,

  • niewielka ilość zajmowanego miejsca,

  • dobre właściwości jezdne przy zachowaniu wystarczającego komfortu.

Rzadziej w przednim, a coraz częściej w tylnym zawieszeniu samochodów osobowych stosuje się zawieszenie wielowahaczowe. W takim rozwiązaniu występuje kombinacja wahaczy poprzecznych, wzdłużnych, ukośnych oraz w zależności od modelu samochodu sprężyna razem z amortyzatorem lub oddzielnie. Oto najważniejsze cechy zawieszenia wielowahaczowego:

  • wysoki komfort jazdy,

  • bardzo dobre właściwości jezdne,

  • niska masa nieresorowana,

  • skomplikowana i droga konstrukcja,

  • mniejsza trwałość.

Zawieszenie półzależne

Ten rodzaj zawieszenia jest bardzo często stosowany w samochodach osobowych przednionapędowych na tylnej osi. W tym rozwiązaniu wahacze wzdłużne wleczone są połączone ze sobą za pomocą podatnej belki skrętnej. Dzięki temu możliwy jest ich ruch względem siebie, a w ten sposób koła nie oddziałują na siebie tak, jak w przypadku zawieszenia sztywnego.

Zawieszenie z belką skrętną jest chętnie stosowane, ponieważ:

  • ma prostą i tanią konstrukcję,

  • zajmuje niewiele miejsca,

  • jest trwałym rozwiązaniem,

  • zapewnia dobry komfort jazdy w połączeniu z poprawnym prowadzeniem samochodu.

Czy to wszystko?

Opisane rodzaje zawieszeń są najpopularniejszymi rozwiązaniami obecnie stosowanymi w samochodach osobowych. Biorąc pod uwagę rozległość omawianego tematu, jest to jedynie podstawowa wiedza, która jednak powinna już pozwolić na zrozumienie, co sprawia, że samochód tłumi nierówności.

Patrycja Kowalewska Patrycja Kowalewska

ikonka samochodu
Porównaj oferty OC/AC

Ubezpieczenie OC taniej nawet o 40%.

Sprawdź swoją cenę w 5 minut.

Kalkulator OC/AC
500 tys. klientów nie może się mylić. Kup tanie OC w 5 minut.
Kalkulator OC/AC

Przeczytaj również

  • Marek Pawłowski

Jedną z najważniejszych rzeczy, którą zajmuje się dział logistyki są zagadnienia związane z transportem.  Logistyka, transport i spedycja to pojęcia, które są często mylone i...

  • Mikołaj Fidziński

Czarna skrzynka to nazwa, którą kojarzą niemal wszyscy, jednak typowo łączą ją z transportem lotniczym. Już niedługo ten trend może się jednak zmienić, ponieważ większość samochodów...

  • Patrycja Kowalewska

PBUK, a dokładniej Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych to organizacja, która zrzesza towarzystwa ubezpieczeniowe mające w swojej ofercie polisę komunikacyjną. Jeżeli więc...